Interview met Oeds Blok door Liesbeth 

Het is een oud Chinees gezegde: ‘Een mens heeft in zijn leven maar vier dingen te doen. Een huis bouwen, een boom planten, een kind krijgen en een boek schrijven.’ We namen het gezegde als vetrekpunt voor ons gesprek over (het boek) ‘Wakker zijn in Gods wereld’.  

Welke betekenis ervaar jij met de publicatie van dit boek?

Vanaf 2012, toen ik samen met buurtgenoten een Buurtkerk startte in de wijk Soesterkwartier in Amersfoort, kwam ik in contact met mensen die ver af staan van geloof en kerk. Ik leerde dat God te vinden is binnen en ook buiten de kerk, in ontmoeting met allerlei mensen, vaak op heel onverwachte manieren. Samen met de ervaringen en diepe theologische reflectie van medeschrijver Jack Barentsen voelt dit boek als een betekenisvolle tussenstop in deze eeuw. Zijn we wakker in Gods wereld? Na de publicatie van het boek zei ik tegen mijn vrouw: ‘Nu kan ik heengaan in vrede’… Nou ja, dat ben ik natuurlijk niet van plan. Maar dit boek geef ik in ieder geval mee, dit laat ik achter.

Hoe is het met de overige drie opdrachten in je leven? Een huis bouwen, een boom planten, een kind krijgen?

Bij een huis bouwen denk ik aan hoe wij ons hebben genesteld in het Soesterkwartier in een mooi jaren ’30 huis, langs een weg met veel reuring. Ik heb het huis ook wel verwaarloosd in mijn leven. Ik was druk met werk, met mensen. Pas de laatste jaren neem ik de rust om letterlijk te bouwen aan mijn huis, samen met mijn vrouw. Zo hebben we eindelijk samen de keuken behangen en een klein krentenboompje geplant. Een boom planten associeer ik ook met drie ‘bomen’ die ik heb geplant, steeds samen met anderen: het netwerk Urban Expression in 2008, de Buurtkerk Soesterkwartier in 2012 en het Instituut voor Undefended Leadership met Liesbeth in 2017. Ik bouw graag lang aan iets waar ik in geloof. Iets dat tijd nodig heeft om tot bloei te komen. Alle drie de bomen bieden een soort beschutting voor mensen. Dat verrast mij enorm. En dan kinderen krijgen. In 1998 kregen we onze eerste, Joy, een grote vreugde. Later nog onze zoons Sam (1999) en Diede (2002). Bij de boekpresentatie waren ze enorm trots op mij. Mijn zoon schreef dat ook op een briefje. Ik voelde veel liefde bij de presentatie, vooral van mijn gezin en mijn familie.

Kun je iets vertellen over de titel van het boek?

‘Wakker’ is voor mij het idee dat ik door onze straat fiets en om mij heen kijk en voel: ik leef! Ik ben er, ik zie wat er om mij heen is, verwonder me, zonder te worden overspoeld of van alles te moeten. Het besef dat de wereld, het leven, een geschenk is van God. Dat is denk ik allesbepalend geworden in mijn leven. Ik hoef niet te beheersen, ik mag ontvangen. ‘Wakker’ is voor mij ook ‘wakker’ worden in mijn eigen verhaal. Mijn eigen verhaal onder ogen kunnen zien, met de schoonheid en de diepe pijn. Pas rond mijn 50^ste werd ik voor mijn gevoel echt wakker, op vrij ruwe wijze door een trigger in een heftige ervaring in de buurt. God is niet alleen in de kerk, maar ook in de wereld te vinden. Op elk moment in het gewone, alledaagse. In de ontmoeting met de ander die anders is, gebeurt voor mij het koninkrijk van God.

Hoe is het idee gekomen voor het schrijven van dit boek?

Jack vroeg mij in 2017 om college gemeenteopbouw te komen geven aan de Evangelische Theologische Faculteit in Leuven. Rond 2019 opperde hij om samen een boek te schrijven over kerk-zijn en verandering. Hij voelde dat wij met onze ervaringen samen iets moois konden maken. Ik zei meteen ‘ja’. Dat was nog in de tijd dat ik niet veel nadacht over consequenties van keuzes … Toch ben ik blij dat we het hebben gedaan. Ik merk best wat stress in de kerk. Geloof sijpelt weg, verschillende meningen gaan niet altijd goed samen. Ik gun de kerk en de leidinggevenden daarin wat meer innerlijke rust en vertrouwen. Het boek geeft geen model of methode, maar helpt om als het ware het lokale recept voor kerk-zijn te vinden.

Zie je raakvlakken tussen ‘Wakker in Gods wereld’ en undefended leadership?

Zeker! ‘Wakker zijn’ is voor mij zo ongeveer een synoniem voor ‘undefended zijn’. In alle drie de delen van het boek – houding, bronnen en praktijken – speelt undefended leven en leiderschap een fundamentele rol. ‘Wakker’ is de ontvankelijke en opmerkzame houding, met vertrouwen in God en elkaar, met ruimte om samen te leren. In het hoofdstuk over evangelie komt het goede nieuws naar voren als ‘veilig zijn’ in de liefde van God, in Jezus. De uitwerking van de thema’s angst en veiligheid komen vanuit het boek The Undefended Life van Simon Walker. Bij praktijken werkt de undefended houding door, met scherp inzicht in de dynamiek en de bloei die undefended macht mogelijk maakt. In het laatste hoofdstuk over leidinggeven komt de noodzaak van zelfreflectie en zelfkennis als mens en leider aan de orde.

Wat hoop je dat het boek brengt?

Vooral veel open en onbevangen gesprek over het leven en over Gods aanwezigheid tussen de mensen. Met alle vragen van dien, niet beheerst door angst. Ik hoop dat er meer en meer ‘verlossende plekken’ zullen zijn rondom het geheim van het evangelie. Ik hoop op nieuwe moed voor de kerk om de wereld niet buiten te sluiten, maar om te ontmoeten. Ik hoop dat we ook ‘wakker’ zullen zijn om kwaad en onrecht te zien en daar tegen op te komen. Vooral het kwaad dichtbij, in en rondom onszelf. Ik denk aan de houding naar jonge mensen, naar vrouwen en naar de ander die anders is. Dan kan er een begin van heelheid komen, in de kerk en in de wereld. Onder de zon en in de regen, die samen een regenboog laten zien aan de horizon.